الآخوند الخراساني ( مترجم وشارح : جميشد سميعى )
39
كفاية الأصول ( فارسى )
و ربطى به شارع ندارد . * حجيّت مطلق ظن بنا بر كداميك از دو مبناى مشهور و آخوند داخل و يا خارج از علم اصول است ؟ بنا بر تعريف مشهور ، مسئله حجيت مطلق ظنّ از علم اصول خارج است و تعريف مشهور شامل آن نمىشود . بنا بر تعريف آخوند ، مسألهء حجيت مطلق ظنّ داخل در علم اصول است و تعريف شامل آن مىشود . چرا ؟ زيرا : حجيّت ظنّ مطلق على الحكومة نيز از قواعدى است كه مجتهد انسدادى در مقام عمل و تعيين وظيفه ، خود و مقلّدينش به آن مراجعه مىكند . * با توجه به مقدمات مذكور ، خارج شدن مسئله حجيت ظن مطلق از علم اصول چگونه است ؟ 1 - بنا بر اينكه : نتيجهء مقدمات انسداد ، كشف باشد ، معنايش اينست كه : مظنون حكم شرعى ظاهرى است ، مثل : ساير حجج شرعيّه . 2 - بنا بر اينكه مقدمات انسداد حكومت باشد ، نمىتوان گفت ، مظنون حكم شرعى ظاهرى است . چرا ؟ زيرا : چنان كه گذشت معناى حكومت اينست كه : مقدمات ، منشا براى حكم عقل به وجوب عمل برطبق ظنّ مىباشند و ظن مثل علم ، حجت عقليّه است ، بنابراين : مسألهء حجيّت ظنّ در طريق استنباط حكم شرعى واقع نشده و بدين ترتيب از اصول خارج مىشود . * مقدمة بفرماييد اصول عمليه در چه امورى جارى مىشوند ؟ گاهى در شبهات موضوعيّه جارى مىشوند و گاهى در شبهات حكميّه . * ويژگى شبهات موضوعيّه چيست ؟ 1 - شبهه در يك امر جزئى است . 2 - منشأ شبهه در خارج و از امور خارجيّه است . 3 - رفع شبهه نيز بدست شارع نيست . و لذا وقتى شك مىكنيم كه فلان مايع معيّن در خارج ، آيا حلال است يا حرام ؟ از اين اصول استفاده مىشود . حال وقتى اصالة الحليّة را در مثال مزبور اجرا كنيم مىدانيم كه اين اصل مربوط